Inspectie van elektrisch materieel
NEN 3140 en SCIOS: inspectie van elektrisch materieel
De SCIOS Deelregeling Elektrisch Materieel bevat eisen voor gecertificeerde inspecties binnen scopes 8, 9, 10 en 12. De organisatie beheerst onder meer opdrachtacceptatie, bevoegdheden, vakbekwaamheid, inspectiemethoden, meetmiddelen, rapportage, interne controle en dossiervorming. Welke normen en eisen gelden, hangt af van de aangevraagde scope en de actuele SCIOS-regeling.
Direct antwoord
Wat is SCIOS scope 8, 9, 10 en 12?
De SCIOS Deelregeling Elektrisch Materieel bevat eisen voor gecertificeerde inspecties binnen scopes 8, 9, 10 en 12.
De organisatie beheerst onder meer opdrachtacceptatie, bevoegdheden, vakbekwaamheid, inspectiemethoden, meetmiddelen, rapportage, interne controle en dossiervorming. Welke normen en eisen gelden, hangt af van de aangevraagde scope en de actuele SCIOS-regeling.
Deze pagina is een praktische introductie. Daarom blijven de actuele regeling, norm, wijzigingsbladen en voorwaarden van de beoordelende instelling leidend.
Norm of certificatieregeling?
NEN 3140 of een SCIOS-inspectie: wat is het verschil?
NEN 3140 is een norm voor de veilige bedrijfsvoering van elektrische laagspanningsinstallaties. Binnen SCIOS vormt deze norm onder andere het uitgangspunt voor Scope 8 PI en Scope 9.
SCIOS gaat echter verder. Het is een certificatieregeling waarin is vastgelegd hoe gecertificeerde inspectiebedrijven inspecties moeten uitvoeren, registreren en rapporteren.
Scope 8: elektrische installaties
Scope 8 PI richt zich op de periodieke beoordeling van bestaande elektrische installaties en het vaststellen of het juiste veiligheidsniveau aanwezig is. Scope 8 EBI betreft een eerste of bijzondere inspectie en toetst uitgebreider aan toepasselijke wetgeving en relevante normen.
Scope 9: elektrische arbeidsmiddelen
Deze scope betreft elektrische arbeidsmiddelen, zoals elektrisch gereedschap en machines. NEN 3140, waaronder bepaling 5.102, vormt hierbij een belangrijk uitgangspunt.
Scope 10: brandrisico
Scope 10 beoordeelt elektrisch materieel specifiek op brandrisico’s. De inspectiemethode is gebaseerd op NTA 8220.
Scope 12: zonnestroominstallaties
Scope 12 is de veiligheidsinspectie van zonnestroominstallaties aan de DC- en AC-zijde, vanaf de PV-installatie tot en met de hoofdaansluiting.
Kort samengevat
NEN 3140 is een norm; SCIOS is een gecertificeerde inspectiesystematiek. Per scope ligt vast wat en hoe wordt geïnspecteerd. De benodigde scope hangt daarom af van het doel: beoordeling van de elektrische installatie, arbeidsmiddelen, brandrisico’s of de PV-installatie.
Bronnen kennisbank: SCIOS TD12 versie 8.3:2024-11, TD14 versie 2.9:2024-08, TD18 versie 2.3:2024-08 en TD02 Referenties. In TD02 is NEN 3140 gekoppeld aan Scope 8 en 9, NTA 8220 aan Scope 10 en zijn de toepasselijke PV-normen aan Scope 12 gekoppeld. Raadpleeg voor de actuele documenten altijd het SCIOS-portaal.
Aanleiding en waarom
Waarom NEN 3140 en SCIOS direct samenhangen met arbeidsveiligheid
Periodieke inspectie van elektrische installaties en arbeidsmiddelen is een belangrijk onderdeel van veiligheidsbeheer. De aanleiding ligt niet alleen in techniek, maar ook in de verantwoordelijkheid van werkgevers voor een veilige werkomgeving.
Arbowetgeving en veiligheidsbeheer
Artikel 3.4 van het Arbeidsomstandighedenbesluit verlangt dat elektrische installaties zo worden ontworpen, ingericht, aangelegd, onderhouden en gekenmerkt dat veilig gebruik van elektriciteit zo goed mogelijk is gewaarborgd. Daarbij horen passende voorzieningen, beschermingsmaatregelen, actuele gegevens en beheersing van gevaren zoals brand, aanraking en ontploffing.
De rol van NEN 3140
Belangrijke juridische nuance: NEN 3140 is niet als norm letterlijk wettelijk verplicht. De norm biedt werkgevers wel een erkende en praktische methode om de veilige bedrijfsvoering van laagspanningsinstallaties en elektrische arbeidsmiddelen te organiseren en aantoonbaar aan de arboverplichtingen te voldoen.
Van aantoonbare deskundigheid naar SCIOS
De behoefte aan aantoonbare deskundigheid, beheerste inspectieprocessen en betrouwbare rapportages vormt de directe relatie met SCIOS. De eerdere registratie op bedrijfsniveau op basis van Criteria van Toezicht is in de praktijk opgevolgd door de SCIOS Deelregeling Elektrisch Materieel voor scopes 8, 9, 10 en 12. Daarmee worden eisen gesteld aan de organisatie, medewerkers, meetmiddelen, uitvoering en kwaliteitsborging van inspecties.
Van eisen naar dagelijkse praktijk
Wat moet uw organisatie beheersen?
Een werkbaar kwaliteitssysteem verbindt verantwoordelijkheden, uitvoering, controles en bewijs. Daarbij vormen de volgende onderwerpen voor SCIOS scope 8, 9, 10 en 12 een logische basis.
Opdracht en gekozen scope
Leg de werkwijze, verantwoordelijkheden, controles en benodigde registraties passend bij uw organisatie vast.
Bevoegdheden en vakbekwaamheid
Bepaal wie verantwoordelijk en bevoegd is en welk bewijs in het projectdossier moet worden opgenomen.
Meetmiddelen en beheer
Vervolgens beschrijft u hoe de werkzaamheden worden voorbereid, uitgevoerd en intern gecontroleerd.
Uitvoering van inspecties
Registreer de uitgevoerde controles, resultaten, afwijkingen en genomen vervolgmaatregelen.
Rapportage en beoordeling
Controleer periodiek of medewerkers, middelen en werkwijzen nog aan de actuele eisen voldoen.
Interne controle en dossier
Tot slot borgt u dat overdracht, evaluatie en verbetering onderdeel blijven van de dagelijkse praktijk.
Van voorbereiding tot beoordeling
Hoe verloopt de beoordeling voor SCIOS scope 8, 9, 10 en 12?
De organisatie richt het systeem in, past het aantoonbaar toe en laat de werking door de aangewezen beoordelende instelling onderzoeken. Daarbij hangen de exacte route en terminologie af van de actuele regeling en certificatievorm.
Scope bepalen
Bepaal welke werkzaamheden en vestigingen onder de aanvraag vallen.
Systeem inrichten
Leg processen, bevoegdheden, controles en registraties vast.
Toepassen
Werk volgens het systeem en bouw aantoonbare dossiers op.
Laten beoordelen
De beoordelende instelling onderzoekt documenten en praktijk.
Onderhouden
Verwerk bevindingen, wijzigingen en verbetermaatregelen.
ROWIQ adviseert en begeleidt; een formele certificaat- of erkenningsbeslissing ligt niet bij ROWIQ.
Schemabeheerder en certificatie-instellingen
- Schemabeheerder: SCIOS
- Certificatie-instellingen:
Bureau Veritas Inspection and Certification The Netherlands B.V.
Deelregeling Elektrisch Materieel – scopes 8 tot en met 10 en 12DEKRA Certification B.V.
Deelregeling Elektrisch Materieel – scopes 8 tot en met 10 en 12Kiwa Nederland B.V.
Deelregeling Elektrisch Materieel – scopes 8 tot en met 10 en 12
Ondersteuning van ROWIQ
Zelf doen, samen doen of maatwerk?
Kies daarom ondersteuning die past bij uw bestaande systeem, kennis, planning en gewenste beoordelingsroute.
Zelf implementeren
SCIOS scope 8, 9, 10 en 12 kwaliteitshandboek
Een basis voor organisaties die de bedrijfsspecifieke inrichting en toepassing grotendeels zelf uitvoeren.
- procedures en registraties
- duidelijke basisstructuur
- afstemmen op de eigen praktijk
Samen implementeren
SCIOS scope 8, 9, 10 en 12 basisadvies
Gerichte begeleiding om het kwaliteitssysteem in te richten en de toepassing op gang te brengen.
- inventarisatie en afstemming
- praktische begeleiding
- ondersteuning bij implementatie
Afgestemd op uw situatie
Maatwerkbegeleiding
Voor bestaande systemen, bijzondere scopes of intensievere voorbereiding op een externe beoordeling.
- beoordeling bestaande documenten
- bedrijfsspecifieke aanpak
- ondersteuning bij verbeteringen
Veelgestelde vragen
Antwoorden over SCIOS scope 8, 9, 10 en 12
Wat is SCIOS scope 8, 9, 10 en 12?
De SCIOS Deelregeling Elektrisch Materieel bevat eisen voor gecertificeerde inspecties binnen scopes 8, 9, 10 en 12.
Is een kwaliteitshandboek alleen voldoende?
Nee. De beschreven werkwijze moet ook aantoonbaar worden toegepast in opdrachten, controles, dossiers en verbetermaatregelen.
Welke organisatie beoordeelt het systeem?
Bureau Veritas Inspection and Certification The Netherlands B.V., DEKRA Certification B.V. en Kiwa Nederland B.V. beoordelen het systeem en beslissen over certificatie volgens de toepasselijke procedure.
Kan ROWIQ het certificaat afgeven?
Nee. ROWIQ ondersteunt bij inrichting, implementatie en voorbereiding. De formele beoordeling ligt bij de bevoegde instelling.
Bronnen en actualiteit
Waarop is deze informatie gebaseerd?
Geraadpleegde bronnen
- SCIOS – officiële website
- SCIOS – informatie over certificeren
- SCIOS-portaal – actuele regelingdocumenten
- Arbeidsomstandighedenbesluit – artikel 3.4 Elektrische installaties
- NEN – NEN 3140 Laagspanningsinstallaties
- ROWIQ Advies – NEN 3140 en SCIOS scopes 8, 9, 10 en 12
De inhoud is gebaseerd op de SCIOS Deelregeling Elektrisch Materieel, de informatie van SCIOS en de bestaande informatie van ROWIQ Advies. Controleer vóór toepassing in het SCIOS-portaal altijd de actuele regeling, interpretatiebesluiten, scope-eisen en certificatievoorwaarden.
Praktisch en aantoonbaar ingericht
Aan de slag met SCIOS scope 8, 9, 10 en 12?
Bespreek uw werkzaamheden, bestaande documenten en planning met ROWIQ. Vervolgens bepalen we samen welke ondersteuning daarbij past.