
Wat kunnen we verwachten van beoordelingsrichtlijnen en wet- en regelgeving in 2026?
- BRL 5019:2026 (verwachting Q1 2026)
- BRL 5027-1:2025 (implementatie Q1-2026) als EKV
- BRL 9500 MWA W en U Kritiekversie (Q1 2026)
- BRL 9500:2026 W en U (verwachting Q2 2026)
- ISO 9001:2026 (verwachting Q3-4 2026)
- K11005:2026 (verwachting Q2-3 2026)
- SCIOS kleine update (Q1 2026)
- SCIOS:2026 (verwachting Q4 2026)
- Bbl (verwachting Q2 en Q3 2026)
Per onderdeel zullen we een korte samenvatting geven van de te verwachten aanpassen zoals deze nu bekend zijn:
BRL 5019:2026
In de komende BRL 5019:2026 zijn de volgende wijzigingen te verwachten:
- Integratie van de het wijzigingsblad 2024
- Splitsing van de deel 01 in 01 (coördinator) en 10 (planbeoordeling algemene bouwkunde)
- Paragraaf 4.3 toevoeging beschrijving onafhankelijkheid
- Paragraaf 4.10 toevoeging beschrijving gedocumenteerde informatie
- Deel 99-3.6.2 nieuw onderdeel, uitvoeren van evaluatie van de projecten
- Diverse tekstuele verbeteringen
BRL 5027-1:2025
In de komende BRL 5027-1:2025 zijn de volgende wijzigingen te verwachten:
- alleen verwijzing naar het Bbl
- aangewezen als erkende kwaliteitsverklaring op basis van art 2.15 van het Bbl, en is opgenomen in het register van de TloKb .
BRL 9500 MWA W en U kritiekversie
In de komende BRL 9500 MWA W en U kritiekversie zijn de volgende wijzigingen te verwachten:
Nieuw tekstuele aanpassingen in de paragrafen
- Hoofdstuk 1 – Inleiding en positionering
W: De inleiding is herschreven om de positie van het maatwerkadvies binnen het EP-stelsel explicieter te maken. Duidelijker wordt onderscheiden tussen het energieprestatie-rapport (energielabel) en het maatwerkadvies, zowel qua doel als qua gebruik.
Daarnaast is de rol van het maatwerkadvies bij financiering, subsidiëring en beleidsvorming nadrukkelijker benoemd.
U: De inleiding is aangepast om de rol van maatwerkadvies voor utiliteitsgebouwen binnen het EP-stelsel te verduidelijken.
De relatie met de BRL 9500-U en het energieprestatie-rapport is explicieter beschreven. - Hoofdstuk 2 – Onderwerp en doel
W: Het onderwerp en doel van certificatie zijn aangescherpt, waarbij expliciet is gemaakt wat wel en niet onder het certificaat BRL 9500 MWA-W valt.
De afbakening ten opzichte van de nulmeting en het energieprestatie-rapport is verduidelijkt om interpretatieverschillen te voorkomen.
U: Het doel van certificatie is aangescherpt, met nadruk op betrouwbaarheid en reproduceerbaarheid van maatwerkadviezen.
Ook is de rol van het Renovatiepaspoort nadrukkelijker gepositioneerd. - Hoofdstuk 3 – Eisen aan het maatwerkadvies en Renovatiepaspoort
W: De eisen aan de inhoud van het maatwerkadvies zijn uitgebreid en concreter geformuleerd.
Er is meer nadruk gelegd op onderbouwing van keuzes, transparantie in kosten-batenanalyses en aansluiting bij de wensen en context van de opdrachtgever.
U: De inhoudelijke eisen aan het maatwerkadvies zijn uitgebreid en nader gespecificeerd.
Voor het Renovatiepaspoort zijn aanvullende eisen expliciet vastgelegd. - Hoofdstuk 4 – Vakbekwaamheid en werkzaamheden
W: De beschrijving van de werkzaamheden is aangescherpt, met een expliciete uitwerking van intake, opname, fitprocedure en samenstelling van maatregelenpakketten.
U: Verantwoordelijkheden van de EP-maatwerkadviseur zijn eenduidiger vastgelegd.
De eisen aan vakbekwaamheid van EP-maatwerkadviseurs W/U zijn verduidelijkt, inclusief combinaties van bevoegdheden.
De werkzaamheden rondom opname, fitten en doorrekening zijn nader uitgewerkt. - Hoofdstuk 5 t/m 10 – Kwaliteitsborging en toezicht
W: De eisen aan certificaathouders, interne kwaliteitsborging en externe controles zijn verder uitgewerkt.
Het onderscheid tussen kritieke en niet-kritieke afwijkingen is verduidelijkt om handhaafbaarheid te vergroten.
U: De structuur van interne audits, projectcontroles en sancties is aangescherpt.
Dit draagt bij aan eenduidiger toezicht en betere handhaafbaarheid.
BRL 9500:2026 W en U
In de komende BRL 9500:2026 W en U zijn de volgende wijzigingen te verwachten:
- Nieuw tekstuele aanpassingen in de paragrafen
- 1.1 Gebruik van de BRL
- 1.4 Termen en definities
- 2.1 Onderwerp bij de opmerkingen
- 3 Eisen te stellen aan het energieprestatierapport
- 4.1 Vakbekwaamheid
- 4.1.2 Intrekken vakbekwaamheid
- 4.2.1 Informeren opdrachtgever
- 4.2.2 Opname (algemeen)
- 4.2.2.1 Opname op basis van tekeningen (bij toets aan de regels van het Bbl)
- 4.2.2.2 Opname op locatie bij oplevering of bestaand
- 4.2.3.1 Verwijderd
- 4.2.4 Berekening van de energieprestatie
- 5.3 Personeel
- 5.4 Hulpmiddelen
- 5.5 Onafhankelijkheid (nieuw)
- 6.1 Interne audits en projectcontroles
- 6.7.1 Beheersing van de vakbekwaamheid
- 6.7.5 klachtenbehandeling
- 7.1.7 Overstappen
- 7.2.1 Organisatiegerichte vervolgcontrole, omvang
- 7.2.2 Organisatiegerichte vervolgcontrole, inhoud
- 7.2.3 Projectgerichte vervolgcontrole, omvang
- 7.2.6.1 Organisatiegerichte controle (sancties)
- 7.2.6.2 Projectgerichte controle (sancties)
- 7.3.1 Auditor (organisatiegerichte controle)
- 7.3.2 Auditor (projectgerichte controle)
- 7.4 Behandeling klachten en beroepen
- 7.5 Rapportage aan InstallQ
- 8.3 Uitvoering van het certificaat
- 9 Gebruik van het certificaat en het certificatiemerk
- 10.2 Intrekking certificaat
- 10.3 Intrekking vakbekwaamheid EP-adviseur
- 10.4 Opschorting
- Nieuw verplichte klachtenbeschrijving in bijlage 7
ISO 9001:2026
In de komende NEN-EN-ISO 9001:2026 zijn de volgende wijzigingen te verwachten:
- In hoofdstuk 3 zijn alle algemene termen en definities uit de Harmonized Structure opgenomen.
- In paragraaf 5.1 wordt vereist dat de directie een kwaliteitscultuur en ethisch gedrag moet bevorderen. Het onderwerp komt ook terug in de paragrafen over werkomgeving (7.1.4) en bewustzijn (7.3).
- In hoofdstuk 6 worden de acties om risico’s te beheersen en kansen te benutten in twee aparte paragrafen behandeld. In een opmerking in de betreffende paragraaf wordt aangegeven dat hierbij moet worden gedacht aan lanceren van nieuwe producten die aansluiten bij de veranderende behoeften van belanghebbenden en het benutten van nieuwe technologieën.
- Paragraaf 6.3 (management of change) is uitgebreid met enkele aandachtspunten.
- Wellicht de meest in het oog springende verandering is een geheel vernieuwde bijlage A bij de norm. Hierbij wordt bij elke paragraaf van de hoofdtekst een korte toelichting gegeven. In deze bijlage A is tegelijkertijd informatie verwerkt uit de huidige bijlage B over alle ondersteunende normen in de ISO 9000- en ISO 10000-serie, die daarmee is verdwenen.
K11005:2026
In de komende K11005:2026 zijn de volgende wijzigingen te verwachten:
- uitbreiding met versie MPG As-Built, in het kader van de Wkb
- vooruitlopend op WLC-GWP berekening
SCIOS kleine update
In de komende SCIOS (8, 9, 10, 12) kleine update zijn de volgende wijzigingen:
- TD14 (per 1-4-2026)
• Toelichting op verwijzing naar NEN 1010 in NTA 8220.
• Herformulering H.1 Referenties.
• Toevoeging voor de inspectie van assimilatiebelichting in de tuinbouw.
• Herstel verwijzingsfout § 2.5.
• Herformulering Bepaling NEN 1010 705 in bijlage 2. - TD16 (per 1-2-2026)
• Tekstuele aanpassing hoofdstuk 4 Lekvolumes
• Aanvullende gegevens over vrijstelling examen Basiskennis elektrotechniek - Kennis-en-bekwaamheidseisen (per 1-6-2026)
Toegevoegd:
• A.83 Eisen in Besluit activiteiten leefomgeving en Besluit bouwwerken leefomgeving toepassen
Gewijzigd:
• 8.10.3 De eventueel aanwezige beschadigingen geen gevaar veroorzaken toegevoegd voor EBI
• 8.10.5 De gangpaden bestemd voor bediening en onderhoud en de vluchtwegen voldoende ruim
en goed toegankelijk zijn. Verwijderd voor SCOPE 12
• Het onderscheid SCOPE 12 EBI en PI verwijderd. Er bestaat immers geen SCOPE 12 EBI- of SCOPE
12 PI-bevoegdheid. De wijziging is niet gemarkeerd omdat er geen veranderde eisen zijn.
• Kolom met verplichte KBE verwijderd. Deze had geen rol meer.
SCIOS:2026
In de komende SCIOS:2026 zijn de volgende wijzigingen te verwachten:
- één regeling
- SCOPE 10
- Agro
- Explosieve omgevingen
- SCOPE 12
- Aanvullende metingen
- Energieopslagsystemen
- Nieuw
- Inbedding te besluiten
- Certificatiereglement
- Eisen aan Certificerende instellingen
- Eisen aan personeel
- Voorschriften inhoud controles
- Voorschriften aantallen controles
- Reden opname
- Inzichtelijkheid voor inspectie- en onderhoudsbedrijven
- Voorkomen dubbele vermeldingen
- hersteltermijn tekortkomingen
- aanpassing bewaartermijn
- bezwaren en klachten
- Klachtenproces
- Niet negatief zien – aanwijzing dat het beter kan
- Vaak onvoldoende uitleg
- Geen oplossing?
• Klachten- en geschillencommissie SCIOS
• Inschakelen CI
• Voorkom kosten – pak klachten goed op - Verzekeringsbranche
• Klachten/vragen direct bij SCIOS
Besluit bouwwerken leefomgeving Bbl
In het komende jaar zal het Besluit bouwwerken leefomgeving in ieder geval 3x wijzigen:
- 1 januari
- Energiebesluit, artikel 6.5 (Stb. 2025, 347(verwijst naar een andere website))
- Verzamelbesluit IenW milieu 2025, artikel II (Stb. 2025, 242(verwijst naar een andere website))
- Verzamelbesluit Besluit bouwwerken leefomgeving 2024, artikel I, onderdeel X, onder 3 (Stb. 2024, 368(verwijst naar een andere website))
- eind mei
- aanpassing 29 of 30 mei met het aanwijzen van de nieuwe BRL9500:2026 in het kader van EPBD4
- 1 juli
- Aanscherping brandklasse‑eisen gevels bij hoge gebouwen (>50 m slapen / >30 m verminderd zelfredzaam)
- Kleine wijzigingen in MPG‑systematiek; huidige systematiek blijft tot 2030



